Czytelnia Kiosk24.pl

Bezpieczeństwo układów sterowania maszyn (wrzesień 2008)

Służby Utrzymania Ruchu | 21 październik 2008


Służby Utrzymania Ruchu

Zamów prenumeratę tego tytułu

* Pokazana okładka tytułu jest aktualną okładką tytułu Służby Utrzymania Ruchu. Kiosk24.pl nie gwarantuje, że czytany artykuł pochodzi z numeru, którego okładka jest prezentowana.

Można śmiało powiedzieć, że układy sterowania maszyn to ich systemy nerwowe i możliwości intelektualne. To od nich zależy, jak układy wykonawcze maszyn reagują na sygnały pochodzące od operatorów i rozmaitych sensorów. Od ich struktury i cech poszczególnych elementów zależy odporność na działania środowiska, ewentualne uszkodzenia i zachowanie się w razie defektów. Dlatego budowa i niezawodność układów sterowania maszyn mają bezpośredni wpływ na poziom bezpieczeństwa (ryzyka) ich obsługi. Znajduje to swój wyraz w europejskich i tym samym polskich wymaganiach bezpieczeństwa zawartych w Dyrektywie Maszynowej aktualnej 98/37/WE, przyszłej 2006/42/WE i norm z nimi zharmonizowanych podnoszących się do maszyn „nowych” oraz w Dyrektywie Narzędziowej 89/655/EWG formułującej wymagania minimalne podczas użytkowania maszyn „starych”.

Większości wypadków na maszynach można byłoby uniknąć, gdyby układy odpowiedzialne za bezpieczeństwo były projektowane, budowane i użytkowane w pełni świadomie, tzn. na podstawie pełnego rozpoznania konieczności technologicznych, sformułowania ograniczeń konstrukcyjnych, identyfikacji zagrożeń i towarzyszącego im ryzyka oraz sposobów jego redukcji do poziomu tolerowalnego. Uczestnicząc w wielu projektach związanych z oceną i dostosowywaniem maszyn nowych do wymagań zasadniczych i starych do wymagań minimalnych, możemy stwierdzić, że głównym problemem jest niewiedza. Dotyczy to zarówno projektantów układów sterowania maszyn, jak również technologów i służb utrzymania ruchu podczas ich eksploatacji, konserwacji, napraw i modernizacji, bez względu na wielkość firm. Niestety ocena ryzyka jest w praktyce warsztatowej postrzegana jako dolegliwość formalna, a nie jako profesjonalne narzędzie inżynierskie. Od służb odpowiedzialnych za funkcjonowanie maszyn wymaga się powszechnie, aby przede wszystkim realizowały cele technologiczne, dawały tani produkt o określonych cechach jakościowych przy maksymalnej wydajności. Takie uwarunkowania z natury rzeczy stoją w sprzeczności z zapewnieniem bezpieczeństwa. Dlatego tak istotna jest wiedza o bezpieczeństwie w ogóle, a o bezpieczeństwie układów sterowania w szczególności. Często inżynierom wydaje się, że wystarczy w układ sterowania włączyć przycisk STOPU AWARYJNEGO i sprawa jest załatwiona, bez pogłębionych analiz ryzyka, nie znając zasad doboru urządzeń ochronnych i elementów sterowania odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.

(...)

mgr inż. Markus Kusiak
dr inż. Stanisław Kowalewski


Artykuł w całości jako plik PDF do pobrania znajduje się w zakładce Opis w ofercie tytułu Służby Utrzymania Ruchu

Wróć do czytelni