Europejski Doradca Samorządowy | 08 listopad 2007
* Pokazana okładka tytułu jest aktualną okładką tytułu Europejski Doradca Samorządowy. Kiosk24.pl nie gwarantuje, że czytany artykuł pochodzi z numeru, którego okładka jest prezentowana.
Prefinansowania a dotacja rozwojowa
W nowej perspektywie finansowej mechanizm prefinansowania przestaje obowiązywać – zastąpi go dotacja rozwojowa.
Realizacja projektów współfinansowanych z instrumentów strukturalnych Unii Europejskiej w perspektywie finansowej 2004-2006 wymagała przejściowego sfinansowania całości lub części wydatków na realizację ze środków własnych Beneficjenta. W celu zapewnienia efektywnej absorpcji funduszy europejskich uruchomiono mechanizm prefinansowania, stanowiący pożyczkę o charakterze kredytu pomostowego, udzielaną ze środków budżetu państwa.
W przypadku samorządów prefinansowanie dotyczące projektów ze ZPORR było udzielane przez Bank Gospodarstwa Krajowego. Z instrumentu tego skorzystało wiele gmin i powiatów. Obecnie wnioski składane przez te podmioty stanowią tylko nieznaczny odsetek wszystkich złożonych wniosków. Wynika to z faktu, iż nabór projektów został już zamknięty. Co prawda etap podpisywania umów nie został jeszcze zakończony, ale dotyczy to wniosków znajdujących się na listach rezerwowych.
Pożyczkobiorcy muszą się liczyć z sankcjami za niewłaściwe wykorzystanie pożyczki. Są to: spłata pożyczki z własnych środków, zwrot pożyczki do budżetu państwa, czy pozbawienie prawa do otrzymywania środków na współfinansowanie projektów przez 3 lata.
Powody korzystania z prefinansowania:
· jasny i prosty sposób uzyskania, wykorzystania oraz zwrotu,
· brak zabezpieczeń,
· preferencyjne oprocentowanie,
· natychmiastowe uruchamianie środków,
· wyłączenie z ustawy o zamówieniach publicznych,
· przyjęcie ryzyka braku daty spłaty,
· możliwość pozyskania finansowania z banku komercyjnego.
Znowelizowana ustawa o finansach publicznych zakłada likwidację instrumentu prefinansowania z powodu jego negatywnego wpływu na przejrzystość zarządzania środkami publicznymi, jednakże w odniesieniu do poprzedniego okresu programowania umowy pożyczki mogą być zawierane również w roku bieżącym, natomiast płatności Beneficjentów będą mogły być realizowane do dnia 30 czerwca 2008r.
Ze względu na fakt, iż dla wielu jednostek możliwość prefinansowania była warunkiem skorzystania ze środków UE, obecnie trwają prace nad projektem Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego w sprawie szczegółowego sposobu dokonywania wydatków związanych z realizacją programów operacyjnych, w tym sposobu i trybu udzielania zaliczek beneficjentom i wykonawcom określającym m.in. tryb i zasady rozliczania dotacji rozwojowej.
Dotacja rozwojowa, zgodnie z zapisami ustawy o finansach publicznych to wydatki budżetu państwa, podlegające szczególnym zasadom rozliczania, przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków pochodzących z funduszy strukturalnych lub projektów realizowanych w ramach tych programów.
· samorządom województw jako instytucjom zarządzającym w ramach regionalnych programów operacyjnych oraz instytucjom pośredniczącym w ramach krajowych programów operacyjnych,
· innym instytucjom pośredniczącym i instytucjom wdrażającym jako beneficjentom środków w rozumieniu ustawy o finansach publicznych,
· beneficjentom w rozumieniu ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju.
Samorządom Województw, pełniącym rolę Instytucji Zarządzających lub Pośredniczących, dotacji rozwojowej udziela minister właściwy do spraw rozwoju regionalnego. Pozostałym podmiotom dotacji udziela dysponent główny części budżetowej, w której zaplanowane są wydatki na realizację odpowiednich osi priorytetowych w ramach danego programu operacyjnego.
Dotacja rozwojowa będzie przyznawana na podstawie wniosku zawierającego planowany harmonogram wydatkowania wnioskowanych środków w poszczególnych kwartałach danego roku. Wnioskowana kwota nie może być większa niż kwota wynikająca z limitu wydatków budżetu państwa na realizację programu określonego w ustawie budżetowej na dany rok. W przypadku, gdyby wnioskowana kwota była niższa, do wniosku należy dołączyć uzasadnienie.
Przed końcem każdego kwartału właściwa instytucja będzie zobowiązana do przesłania odpowiedniemu dysponentowi informacji o wykorzystaniu środków przekazanych od początku roku w ramach dotacji rozwojowej wraz ze wskazaniem zapotrzebowania na kolejny kwartał. Dysponent będzie mógł przekazać środki w wysokości niższej niż zapotrzebowanie wraz z uzasadnieniem.
Środki przekazywane będą w kwartalnych transzach, przy czym wysokość kolejnych transz uzależniona będzie od zweryfikowanego zapotrzebowania zgłoszonego przez podmioty ubiegające się o dotację oraz faktycznego wykorzystania środków przekazanych tymże podmiotom od początku danego roku. Opisany mechanizm ułatwi elastyczne zarządzanie środkami dotacji i dostosowanie wielkości strumienia przekazywanych środków do faktycznego zapotrzebowania
W ramach Regionalnych Programów Operacyjnych dotacja będzie udzielana przez Instytucje Zarządzające czyli Samorządy Województw, które określą również szczegółowe zasady jej rozliczania. Podstawą do przekazania środków będzie umowa o dofinansowanie projektu oraz wniosek o płatność.
Dofinansowanie projektu realizowanego przez beneficjenta dokonywane będzie poprzez:
· refundację części wydatków sfinansowanych wcześniej ze środków własnych,
· przekazanie beneficjentowi całości dofinansowania w formie zaliczki w jednej lub kilku transzach, przy czym przekazanie kolejnej transzy zaliczki uzależnione będzie od złożenia wniosku o płatność dokumentującego poniesienie wydatków kwalifikowanych w wysokości stanowiącej nie mniejszą niż określona w umowie o dofinansowanie część dofinansowania przyznanego w ramach transz wcześniejszych,
· przekazanie beneficjentowi części przyznanego dofinansowania w formie zaliczki w jednej lub kilku transzach, przy czym reszta dofinansowania będzie stanowić refundację części wydatków sfinansowanych ze środków własnych beneficjenta.
Warunkiem przekazania beneficjentowi dofinansowania w formie zaliczki będzie przedstawienie zabezpieczenia w formie i na kwotę określoną w umowie o dofinansowanie. Jednakże Instytucja Zarządzająca, w uzgodnieniu z Instytucją Pośredniczącą, będzie mogła w odniesieniu do danego beneficjenta odstąpić od wymogu przedstawienia zabezpieczenia.
Rozliczenie dotacji rozwojowej będzie tożsame z rozliczeniem wydatków kwalifikowanych poniesionych przez beneficjenta i nastąpi na podstawie wniosku o płatność, złożonego wraz z załączonymi kopiami dokumentów, poświadczonych za zgodność z oryginałem, potwierdzających poniesione wydatki.
Ważną informacją jest to, że udzielenie dotacji rozwojowej na rok kolejny nie będzie uzależnione od rozliczenia dotacji z roku poprzedniego.
Proponowane rozwiązanie ma za zadanie usprawnienie korzystania z funduszy strukturalnych. Pozostaje mieć nadzieję, iż objęcie procesu zarządzania środkami pochodzącymi z Unii Europejskiej regułami budżetowymi pozwoli na bardziej racjonalne wydawanie tych środków oraz efektywniejsze wykorzystanie szans rozwojowych stojących przed samorządami terytorialnymi.
Daria Miernik
Wróć do czytelni