Europejski Doradca Samorządowy | 17 wrzesień 2010
* Pokazana okładka tytułu jest aktualną okładką tytułu Europejski Doradca Samorządowy. Kiosk24.pl nie gwarantuje, że czytany artykuł pochodzi z numeru, którego okładka jest prezentowana.
Partnerstwo publiczno-prywatne jest odpowiedzią społeczeństw (gospodarki i polityki) na wyzwania cywilizacyjne, przed którymi stają wszystkie kraje demokratyczne gospodarki rynkowej - i bogate, i biedne - w jaki sposób przy silnym ograniczeniu wielkości funduszy publicznych zaspokoić rosnące oczekiwania społeczne w zakresie wielkości i standardu świadczenia usług publicznych, a więc tych, co do których prawo do korzystania oraz stopień dostępności do nich zapisane są w postaci umowy społecznej w każdym kraju, skutkującej szczegółowymi zapisami prawa nakładającymi na władze publiczne odpowiedzialność za ich świadczenie.
Ostatnie 20-30 lat to okres, w którym mamy do czynienia z kilkoma równolegle przebiegającymi procesami:
- rewolucją techniczną i technologiczną na wielką skalę, nie tylko wymuszającą szybką zmianę dotychczasowych sposobów świadczenia usług publicznych, ale i kreującą nowe ich rodzaje;
- procesem demokratyzacji społeczeństw (przechodzenie od państwa klasowego do państwa - społeczeństwa obywatelskiego), radykalnie zwiększającą oczekiwania w zakresie wielkości i standardów usług publicznych wszystkich grup społecznych, także i tych, które do tej pory w ogóle do nich nie pretendowały;
- skutkiem obu tych procesów jest dynamiczny wzrost potrzeb w zakresie świadczenia usług publicznych;
- zmianą doktryny ekonomicznej w kierunku ograniczania fiskalizmu państwa.
Pieniędzy stale brakuje
W konfrontacji z procesami wyżej wymienionymi, skutkiem tego procesu jest stałe narastanie luki między wielkością niezbędnych wydatków na rosnący zakres usług publicznych a sumą środków finansowych w dyspozycji budżetów publicznych.
Najprostszą odpowiedzią na pytanie, co robić, by pogodzić wyzwania wynikające z rozwoju techniki i demokracji z wymogami nowoczesnych sposobów zarządzania wzrostem gospodarczym wydawała się być prywatyzacja możliwie dużych przestrzeni aktywności państwa - przede wszystkim tych, dla uruchomienia których konieczna jest działalność gospodarcza (inwestowanie, zarządzanie, eksploatacja). Oznacza to jednak odstąpienie od obowiązku odpowiedzialności państwa za poziom dostępności do tych usług, urynkowienie tej dostępności, a więc uzależnienie jej od stopnia zamożności obywatela, a w konsekwencji - w stosunku do wielu grup społecznych - złamanie umowy społecznej. Jest to także sprzeczne z doktryną państwa obywatelskiego, którego jedną z podstawowych zasad działania jest równość praw i dostępu do dóbr o nich decydujących.
Zakres stosowania tej odpowiedzi jest zatem ograniczony - tak z przyczyn politycznych (przyzwolenie społeczne), jak i racjonalności ekonomicznej.
Pozytywną odpowiedzią na problem narastającej luki między rosnącym zakresem zadań publicznych a malejącą ilością środków finansowych w dyspozycji budżetów publicznych jest właśnie partnerstwo publiczno-prywatne.
Odpowiedź ta brzmi: prywatyzujmy działalność gospodarczą związaną ze świadczeniem usług publicznych, ale odpowiedzialność za poziom dostępności do tych usług, zgodny z przepisami prawa, pozostawmy nadal domeną władzy publicznej. Jest to zatem pozytywna odpowiedź na pytanie, co zrobić, jeśli nie mamy środków na nakłady umożliwiające świadczenie usług publicznych na poziomie oczekiwanym przez społeczeństwo, jeśli chcemy zmniejszyć koszty funkcjonowania sektora publicznego, nie dostajemy przyzwolenia społecznego na prywatyzację zadań publicznych lub prywatyzacja ta jest niemożliwa (brak racjonalności ekonomicznej, sektor prywatny nie jest nią zainteresowany).
(...)
Irena Herbst
Artykuł w całości jako plik PDF do pobrania znajduje się w zakładce Opis w ofercie tytułu Europejski Doradca Samorządowy
Wróć do czytelni